Czołg Tygrys – dlaczego musiał powstać?

Co czołg Tygrys lubi najbardziej? Shermana na śniadanie , na obiad Crusadera, a T-34 chętnie spałaszują  na kolację. Witaj! Dziś dowiesz się co nie co o jednym z najbardziej znanych czołgów II wojny światowej – o Panzer VI ausf E Tygrys. Budził on niezwykły lęk u przeciwników, ze względu na jego potężne działo i niezwykle gruby pancerz. Zapraszam Cię do lektury…

Czołg Tygrys
Czołg Tygrys. Był to bez wątpienia najpotężniejszy, najgroźniejszy i budzący największy respekt wśród przeciwników czołg II Wojny światowej. zdj. thewimmeratiger.com

 

Czołg Tygrys – przewaga Rosjan w ilości i jakości czołgów

Ta żartobliwa anegdota dobitnie wskazuje, jak wielkim poważaniem szczycił się czołg Tygrys w czasie II wojny światowej. Był to bez wątpienia najpotężniejszy, najgroźniejszy i budzący największy respekt wśród przeciwników czołg II Wojny światowej. I ten właśnie czołg chciałbym Ci przedstawić na początek.

Abyś zrozumiał, dlaczego ten czołg powstał, cofnijmy się do roku 1941 i ataku III Rzeszy na Związek Radziecki. Ogromna masa niemieckich żołnierzy i sprzętu uderzyła na…. jeszcze większą masę rosyjskich żołnierzy, wyposażonych…. w jeszcze większą ilość sprzętu.

Dla Niemców to był ogromny szok!!!

Do tej pory, we wszystkich dotychczasowych kampaniach (Polska, Norwegia, Francja i Bałkany) dzięki swojej sile i taktyce Blitzkriegu Wermacht osiągał bardzo szybkie i fantastyczne triumfy. Potężne natarcia tysięcy czołgów, wspieranych przez setki samolotów i artylerię doskonale się sprawdzały zarówno w Polsce jak i we Francji. Przeciwnik szybko był oskrzydlany i niszczony przez niemieckich żołnierzy. Czynnikiem decydującym okazywała się ilość i jakość niemieckiego sprzętu.

22 czerwca 1941 r. Niemcy zaatakowały jednak o wiele potężniejszego, niż Polska czy Francja, przeciwnika. Związek Radziecki w owym czasie miał więcej czołgów i samolotów niż wszystkie armie świata razem wzięte.

 

Czołg Tygrys – Doskonałe rosyjskie T-34 i KW postrachem Wermachtu

Jednak zostali odepchnięci przez Armię Czerwoną, która rzuciła do walki swoje doborowe dywizje wyposażone w czołgi T-34 i KW. Owe czołgi pod każdym względem przewyższały swoich niemieckich odpowiedników. Miały lepszy pancerz (w T-34 po raz pierwszy zastosowano skośny pancerz), lepsze uzbrojenie (świetna armata 76,2 mm), były dobrze przystosowane do działania w trudnym terenie (szerokie gąsienice). I było ich wtedy ok. 1500 – czyli prawie ½ całości sił pancernych III Rzeszy.

Dla porównania Wermacht dysponował tylko 439 czołgami Panzer IV (i to z krótką lufą), które nie były równorzędnym przeciwnikiem dla T-34. Aby móc zniszczyć T-34 od frontu, musiały zbliżyć się na odległość mniej niż 500 m., a KW to żaden ówczesny czołg niemiecki nie pokonał. Jedyną przewagę posiadali Niemcy w systemie łączności – wszystkie czołgi niemiecki były wyposażone w radiostację. U Rosjan żaden czołg ich nie posiadał.

 

Czołg Tygrys musi powstać!!!

Jedynym ratunkiem było słynne działo przeciwlotnicze Flak 36 8,8 cm. ich Wermacht miał niewiele. Wtedy Niemcy zdali sobie sprawę ze swojej tragicznej sytuacji. Wiedzieli już, że aby mieć jakiekolwiek szanse na zwycięstwo, muszą skonstruować lepszy czołg I jak najszybciej wprowadzić go do seryjnej produkcji. Tak powstał plan stworzenia czołgu Tygrys.

Więc Niemcy musieli stworzyć nowy super czołg, który przechyli szalę zwycięstwa na ich stronę. I stworzyli…W kwietniu 1942 r. na poligonie w Kętrzynie oddzielne grupy konstruktorów niemieckich przedstawiły dwa modele czołgu ciężkiego – model Porsche i model Henschela. Oba modele poddano surowym testom w warunkach poligonowych. Z powodu zbytniego skomplikowania i awaryjności modelu Porsche, wygrał ten drugi.To Henschel miał produkować tą wspaniałą maszynę w swoich fabrykach w Kassel-Mittefield i Wegmann AG. Czołg nazwano Sdkfz 181 Panzerkampfwagen VI Tygrys ausf. H1 (po wprowadzeniu Tygrysa Królewskiego zmieniono oznaczenie na Ausf. E).

 

Czołg Tygrys – opis konstrukcji

CZOŁG TYGRYS – KADŁUB

był spawany ze stalowych płyt, które utwardzano powierzchniowo poprzez nawęglanie. Grubość pancerza wynosiła:

  • 100 mm z przodu,
  • 80 mm po bokach (przy gąsienicach tylko 60 mm)
  • 80 mm z tyłu,
  • 25 mm dno
  • 25 mm góra przedziału silnikowego

 

Jak, że kadłub był ukształtowany pudełkowato i miał wiele powierzchni prostopadłych do lotu pocisku, jego właściwości ochronne nie były tak dobre jak w czołgu Pantera. Była to spora wada czołgu Tygrys. Dodatkową ochronę zapewniała warstwa Zimmeritu – specjalnej mieszanki amagnetycznej, która zapobiegała przyczepianiu się min magnetycznych do pojazdu.

 

CZOŁG TYGRYS – WIEŻA

była spawana ze stalowych płyt utwardzanych powierzchniowo. Chronił ją pancerz grubości

  • do 100 mm z przodu,
  • 80 mm po bokach
  • 80 mmz tyłu,
  • z 25 mm od góry

Wieża obracała się dzięki siłownikowi hydraulicznemu, napędzanemu przez silnik czołgowy lub ręcznie. Z boku wieży znajdowały się dwa okrągłe włazy, zaś z tyłu – dwukomorowy zasobnik na części zamienne. Wieżyczka obserwacyjna dowódcy była początkowo typu basztowego.

Czołg Tygrys i załoga
Czołg Tygrys. Grubość pancerza wynosiła 100 mm z przodu, 80 mm po bokach (przy gąsienicach tylko 60 mm) i z tyłu. Głównym orężem maszyny była armata KwK 36 L/56 kal. 88 mm o doskonałych właściwościach przeciwpancernych. zdj. militaryhistorynow.com

 

CZOŁG TYGRYS – PODWOZIE

ze względu na bardzo dużą masę pojazdu było dość skomplikowane. Tworzyły je 24 koła jezdne umieszczone w 4 rzędach. Opierała się na nich górna część gąsienicy. Początkowo posiadały gumowe bandaże, następnie wykonywano je całe ze stali. Były zamocowane do niezależnych amortyzatorów na drążkach skrętnych. Z przodu kadłuba znajdowały się koła napędowe a z tyłu napinające. Dzięki 4 amortyzatorom hydraulicznym dodatkowo zwiększał się komfort jazdy. Stosowano 2 rodzaje gąsienic: bojową o szerokości 725 mm i transportową 520 mm.

 

CZOŁG TYGRYS – NAPĘD

początkowo był to 12-cylindrowy, chłodzony cieczą, rzędowy silnik gaźnikowy Maybach HL 210 P30 o mocy 650 KM (476 kW). Chłodnice umieszczono z dwóch stron silnika. Dopływ powietrza do silnika zapewniały 2 podwójne wentylatory typu Cyklon oraz 4 duże, osłonięte siatką otwory wentylacyjne na górnej płycie pancerza. Czołgi Tygrys pierwszych serii produkcyjnych miały dodatkowe filtry powietrza typu Feifel na zewnątrz maszyny. Czołg mógł zabrać w swoich zbiornikach paliwa 534 dm³ benzyny, jednak ze względu na ogromne zużycie paliwa (1000 dm³/100 km w terenie i 650 dm³/100 km po drodze) zasięg był bardzo mały i wynosił tylko 100 km po drogach. Była to kolejna wada czołgu Tygrys. Skrzynia biegów OLVAR miała osiem biegów do przodu i cztery do tyłu.

 

CZOŁG TYGRYS – UZBROJENIE

głównym orężem maszyny była armata KwK 36 L/56 kal. 88 mm o doskonałych właściwościach przeciwpancernych.

Stosowano kilka rodzajów pocisków:

Pocisk

Masa

Prędkość poczPrzebijalność pancerza (w mm)
100 m500 m1000 m1500 m

2000 m

PzGr 39 – przeciwpancerny10,2 kg773 m/s120 mm110 mm100 mm91 mm84 mm
PzGr 40 – podkalibrowy7,3 kg930 m/s170 mm155 mm138 mm122 mm110 mm
HlGr kumulacyjny7,7 kg600 m/s90 mm
SpGr L/4,59,4 kg750 m/snie dotyczy

Do obrony przed piechotą przeciwnika służyły 2 karabiny maszynowe MG 34 kal. 7,92 mm. Jeden był umieszczony w wieży i sprzężony z armatą, drugi był w kadłubie po lewej stronie. Zapas amunicji do armaty wynosił  92 pocisków a do karabinów maszynowych – 5 100 szt.

 

CZOŁG TYGRYS – ZAŁOGA

składała się z 5 osób. Kierowca siedział z przodu kadłuba po lewej stronie. Obok, po prawej stronie miał swoje miejsce strzelec-radiotelegrafista, który zajmował się łącznością i obsługą przedniego karabinu maszynowego. W wieży zajmowali swoje miejsca ładowniczy, celowniczy i dowódca. Załogę czołgu Tygrys stanowili najbardziej doświadczeni czołgiści w niemieckiej armii.

 

– SYSTEM KIEROWANIA OGNIEM

Celowniczy miał do swojej dyspozycji dwuobiektywowy celownik teleskopowy Carl Zeiss TZF 9b, o 2,5-krotnym powiększeniu i polu widzenia 23°. Pojazdy produkowane w późniejszych seriach wyposażone były w celowniki teleskopowe, jednoobiektywowe TZF 9c o takich samych parametrach. Celowniki były wykalibrowane w następujących zakresach:

  • od 0 do 4000 m dla armaty KwK36,
  • od 0 do 1200 m dla karabinu maszynowego MG34.

 

– WYPOSAŻENIE RADIOWE

składało się z

 

Czołg Tygrys – Rozwój czołgu ciężkiego

W późniejszych modelach wprowadzono liczne modyfikacje Panzer VI poprawiające niektóre mankamenty

  • zmieniono właz ewakuacyjny w wieży, dodano wyrzutnie min przeciwpiechotnych.
  • pierwsze 495 czołgów Tygrys mogło, dzięki tzw. kominom powietrznym, pokonywać przeszkody wodne o głębokości do 4 metrów. Następne serie nie miały już takich możliwości, ale nadal mogły zanurzyć się na głębokość 1,6 m.
  • poprawa rozmieszczenia kół nośnych, dzięki którym czołg ten stał się mniej skomplikowany i wytrzymalszy. W późniejszych modelach czołg posiadał peryskop, przez co łatwiej było dowódcy orientować się na polu bitwy
  • od 251 maszyny zmieniono silnik na mocniejszy Maybach HL 210 P45 o mocy 700 KM (515 kW)

 

Czołg Tygrys – inne pojazdy na jego podwoziu

  • Ferdinand/Elefant – samobieżne działo pancerne. Doskonale opancerzony i uzbrojony pojazd. Mógł zniszczyć każdy czołg przeciwnika z odległości nawet 3 km. Wyprodukowano tylko 90 egzemplarzy.
  • Sturmtiger – samobieżny moździerz kal. 380 mm. Wyprodukowano 18 egzemplarzy
  • Panzerbewehlswagen – czołgi dowodzenia z ulepszoną radiostacją
  • BergepanzerTiger – wóz pogotowia technicznego z dźwigiem zamiast armaty

 

Czołg Tygrys – dane taktyczno-techniczne

ProdukcjaSierpień 1942 r. – sierpień 1944 r.
Ilość1355 egzemplarzy
Załoga5 osób
MasaPz VI H1: 57 ton
Pz VI E: 56 ton
Nacisk na grunt1,08 kg/cm²
Wymiarydługość 8,45 m (kadłub m) szerokość 3,71 m wysokość 2,93 m
Napęd12-cylindrowy, rzędowy, gaźnikowy, chłodzony cieczą silnik Maybach HL210 P45 o mocy 650 KM (pierwsze 250 czołgów) lub Maybach HL230 P45 o mocy 700 KM (pozostałe)
Moc jednostkowa11,4 KM/t (poierwsze 250 egzemplarzy)
12,5 KM/t (pozostałe)
Pojemność zbiorników534 litry
Spalanie na 100 kmDroga:

543 litry

Teren:

905 litrów

PrędkośćDroga:

38 km/h

Teren:

16 km/h

ZasięgDroga:

100 kilometrów

Teren:

60 kilometrów

UzbrojenieArmata 8,8cm KwK 36 L/56 kal. 88 mm + 2-3 km MG 34 lub MG 42 kal. 7,92 mm
Pancerz kadłubaPrzód 100 mm (80º) boki 80 mm tył 80 mm góra 25 mm dół 25 mm
Pancerz wieżyPrzód 100 mm (80º) boki 80 mm tył 80 mm góra 25 mm jarzmo armaty 110 mm
Pokonywane przeszkodyWzniesienia: 30 º

ściana pionowa: 79 cm

brody: 120 cm

rowy i okopy: 229 cm

 

Czołg Tygrys – podsumowanie

Panzerkampfwagen VI Tygrys stanowił nową jakość dziedzinie pojazdów bojowych. Niesamowicie gruby pancerz w połączeniu z śmiercionośną armatą kal. 88 mm stanowił o jego potędze. Mógł zniszczyć każdy czołg nieprzyjaciela z odległości nawet 3 km. Był najpotężniejszym czołgiem II wojny światowej.

To wszystko na dzisiaj o czołgu Tygrys. W następnym artykule przybliżę Ci nieco jego działania bojowe na froncie wschodnim.

 

Źródła wiedzy:

  1. Wydawnictwo Militaria nr 5: Janusz Ledwoch „Pzkpfw VI Tiger
  2. Andrzej Zasieczny „Broń pancerna III Rzeszy: Tom I”
  3. achtungpanzer.com
  4. tanks-encyklopedia.com

 

Pozdrawiam serdecznie i do zobaczenia następnym razem.

Damian Jarzyna Czołgi Świata
Damian Jarzyna
autor bloga

 

Kliknij teraz w przycisk „Pobierz za darmo” aby otrzymać fragment mojego ebooka

 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę

  1. 1.kliknij w przycisk „Lubię to” i
  2. 2.udostępnij go znajomym na Facebooku lub
  3. 3.udostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. http://forum.militarium.net, http://www.serwis-militarny.net/forum, http://www.forum.militarni.pl, http://www.historycy.org
  4. 4.skomentuj go poniżej

Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.