Pzkpfw III z lepszą armatą – wersje od J do N

Jak już wiesz, we wcześniejszych wersjach Pzkpfw III miał armatę L/46,5 kal. 37 mm lub L/42 kal. 50 mm. Cechowały się one niską prędkością początkową pocisku (685 m/s dla pocisku p-panc PzGr kal. 50 mm), przez co słabo radziły sobie z nowoczesnymi czołgami przeciwnika. Pancerze francuskich Somua S-35, B1 i angielskich Matild Mk. II były poza zasięgiem dla omawianego tutaj czołgu.

A jak zaczęła się wojna III Rzeszy z ZSRR i Panzerkampfwagen III spotykał na swojej drodze rosyjskie T-34 i KW-1, to już było naprawdę kiepsko z niemieckimi czołgistami. Wielokrotnie zdarzało się, że taki KW obrywał po kilkadziesiąt razy z działa Pzkpfw III i wszystkie pociski odbijały się od jego pancerza.

Pzkpfw III J
Pzkpfw III J. We wcześniejszych wersjach Pzkpfw III miał armatę krótkolufową armatę, którą cechowały niską prędkością początkową pocisku, przez co słabo radziły sobie z nowoczesnymi czołgami przeciwnika. zdj. worldwarphotos.com

 

Pzkpfw III – z nową, dłuższą armatą

Dlatego Niemcy postanowili wydłużyć lufę armaty kal. 50 mm z 42 kalibrów do 60 kalibrów, dzięki czemu prędkość początkowa pocisku znacznie wzrosła – do 835 m/s dla pocisku p-panc PzGr. I już znacznie łatwiej było niemieckim czołgistom przebijać pancerze przeciwnika swoimi pociskami. O ile wcześniej Panzer III nie miał żadnych szans z T-34, to uzbrojony w lepszą armatę mógł przebić przedni pancerz już z odległości 500 m.

Tutaj przedstawiam ci tabelę, z której możesz dowiedzieć się, jak radziły sobie pociski z wszystkich armat czołgu Pzkpfw III

Rodzaj armaty3,7cm KwK L/46,55cm KwK 38 L/42
Nazwa pociskuPzGr40PzGrPzGr39PzGr40
TypPpancPpanc podkalibrowyPpancPpancPpanc podkalibrowy
Masa (kg)0,6850,3682,0602,0600,925
Pręd. pocz.(m/s)74510206856851050
Odległość (m)Grubość przebijanego pancerza (mm)
1003564535594
5002931434755
100022323721
1500202428
2000

 

Rodzaj armaty5cm KwK L/607,5cm KwK37 L/24
Nazwa pociskuPzGrPzGr39PzGr40KGrRotPzGr38Hl/C
TypPpancPpancPpanc podkalibrowyPpancKumulacyjny
Masa (kg)2,0602,0600,9256,0804,800
Pręd. pocz.(m/s)8358351180385450
Odległość (m)Grubość przebijanego pancerza (mm)
100676913041100
Penetracja nie zależna od odległości celu, zasięg efektywny około ? m
50057597238
100044473835
1500343732
2000

Źródło: www.panzerwaffe.pl

Teraz czas, abyś poznał wersje czołgu Pzkpfw III z armatą KwK 39 L/60 kal. 50 mm. Gotowy? Ok. do dzieła …

 

Pzkpfw III J

Pzkpfw III L
Pzkpfw III L. Dlatego Niemcy wydłużyli armatę do 60 kalibrów, dzięki czemu znacznie łatwiej było niemieckim czołgistom przebijać pancerz T-34 z odległości 500 m.. zdj. worldwarphotos.com

Produkcja tej wersji trwała od marca 1941 r. do lipca 1942 r. Z fabryk wyjechało 1549 czołgów Pzkpfw III J jeszcze z „krótką lufą” oraz 1067 egzemplarzy już z „długą lufą”. Daje to łączną ilość 2616 pojazdów

Pzkpfw III J oprócz dłuższej armaty miał też grubszy pancerz – czołowy 50 mm, tylny tak samo, boczny i pancerz wieży po 30 mm. Wieża miała dodatkowe 20 mm stali ochraniające jarzmo działa. Kolejne serie posiadały  pancerz czołowy pogrubiony jeszcze o kolejne 20 mm stali.

Niemcy zmienili filtry powietrza – teraz montowano je bezpośrednio na gaźnikach. Wprowadzenie gąsienic o szerokości 400 mm pociągnęło za sobą potrzebę dokonania zmian w konstrukcji kół napinających i napędowych. Zmodyfikowano też szczelinę obserwacyjną w wieży. Niemcy zastosowali też nowe rodzaje drążków skrętnych.

A teraz czas na kolejną wersję 🙂

 

Pzkpfw III L

Tą wersję Niemcy budowali, gdy okazało się, że zamontowanie standardowej wieży Panzer IV G na podwoziu Pzkpfw III jest niewykonalne. Dlatego zamówili kolejną wersję, która miała wszystkie modyfikacje swojej poprzedniczki.

Znowu pogrubiono pancerz czołowy o kolejne 20 mm. Niemieccy konstruktorzy bawili się też przy jarzmie armaty, szczelinach obserwacyjnych czy mechanizmu napinającego gąsienice.

Dla Afrika Korps gen. Rommla przygotowano specjalne wersje Pzkpfw III L (Trop), w których przeniesiono wloty powietrza do silnika z pancerza silnikowego do środka przedziału bojowego. Poza tym zmodyfikowano filtry oleju oraz właz do przedziału silnikowego. Chłodnice wyposażono w filtry i powiększono do nich wloty. Zastosowano też metalowe prowadnice powietrza tak, aby wychodziło ono pionowo do góry.

Od czerwca do grudnia 1942 roku z fabryk wyjechało 653 egzemplarzy Pzkpfw III L. Użyto ich głównie do uzupełnienia strat w dywizjach pancernych na froncie wschodnim. W większej ilości trafiały do formowanych właśnie dywizji grenadierów pancernych Waffen SS: LSSAH, Das Reich, Tottenkopfw oraz dywizji GrossDeutschland.

A teraz możesz przeczytać o kolejnej wersji, czyli….

 

Pzkpfw III M

Pzkpfw III M
Pzkpfw III M. Stanowił on ostateczną wersję czołgu Pzkpfw III z armatą KwK 39 L/60 kal. 50 mm. Było to po prostu dalsze rozwinięcie wersji L. Łącznie wyprodukowano 250 sztuk. zdj. worldwarphotos.com

Stanowił on ostateczną wersję czołgu Pzkpfw III z armatą KwK 39 L/60 kal. 50 mm. Było to po prostu dalsze rozwinięcie wersji L. Oto lista najważniejszych ulepszeń:

  • zwiększono zapas amunicji z 84 do 98 pocisków
  • zamontowano przeciwciężar dla armaty
  • zlikwidowano boczne włazy ewakuacyjne w kadłubie
  • zamontowano 2 potrójne wyrzutnie granatów dymnych na bokach wieży
  • przystosowano układ wydechowy do pokonywania przeszkód wodnych o głębokości 1,3 m (zamiast 0,8 m)
  • przeniesiono reflektory z przodu kadłuba na błotniki

Łącznie wyprodukowano 250 sztuk z zamówionego 1000 w okresie od października 1942 roku do lutego 1943 r. Reszta kadłubów posłużyła do produkcji dział samobieżnych StuG III, miotaczy płomieni Pzkpfw III (Fl) a reszta do produkcji ostatniej wersji czołgu Pzkpfw III ausf N uzbrojonej w armatę kal. 75 mm.  Cena jednego czołgu Pzkpfw III M (bez uzbrojenia) wynosiła 96 183 ówczesnych marek.

Czołgi Pzkpfw III M stanowiły uzupełnienie etatów dla jednostek pancernych i grenadierów pancernych. Były używane między innymi w 11 i 23 Dyw. Pancernych oraz 16 Dywizji Grenadierów Pancernych. 50 egzemplarzy otrzymała odtworzona na Sycylii 15. Dyw. Gren. Panc. Jeszcze można by wspomnieć o elitarnej Dywizji Pancerno-Spadochronowej „Hermann Göring”.

Teraz czas byś poznał ostatnią wersję….

 

Pzkpfw III N

Była to jedyna wersja tego czołgu z działem innego kalibru niż 37 mm i 50 mm. Uzbrojenie stanowiła „krótkolufowa” armata KwK 37 L/24 kal. 75 mm (zapas 64 pocisków). Była to ta sama armata, co w Panzer IV w wersjach A-F1.

Oprócz nowej armaty ta wersja miała też szereg pomniejszych usprawnień. Na przykład zmodyfikowano jarzmo armaty, zlikwidowano otwór obserwacyjny po jej prawej stronie. Niektóre egzemplarze posiadały wieżyczkę dowódcy taką jak w Panzer IV G.

Łącznie wyprodukowano 663 egzemplarze Pzkpfw III N w okresie od czerwca 1942 r. do lipca 1943 r, kolejne 37 sztuk to przebudowane poprzednie wersje Pzkpfw III. Służyły m.in. jako osłona Tygrysów przed piechotą w batalionach ciężkich czołgów. W niewielkiej ilości trafiły także do jednostek pancernych np. 20 Dyw. Panc. czy Dyw. Gren. Panc. SS „Totenkopf”. 7 stuk otrzymała Rumunia, a 10 Słowacja. Te drugie uczestniczyły w słowackim powstaniu przeciwko Niemcom w 1944 r (sic!)

Pzkpfw III N z krótkolufową armatą kal. 75 mm
Pzkpfw III N. Była to jedyna wersja tego czołgu z działem innego kalibru niż 37 mm i 50 mm. Uzbrojenie stanowiła „krótkolufowa” armata KwK 37 L/24 kal. 75 mm (zapas 64 pocisków). Była to ta sama armata, co w Panzer IV w wersjach A-F1. Łącznie wyprodukowano 663 egzemplarze. zdj. worldwarphotos.com

A teraz omówię dane techniczno-taktyczne omawianych wersji…

 

Pzkpfw III J-N – dane techniczno-taktyczne

Produkcjaausf J: marzec 1941 r. – lipiec 1942 r.

ausf L: czerwiec 1942 r. – grudzień 1942 r

ausf M: październik 1942 r. – luty 1943 r.

ausf N: czerwiec 1942 r. – lipiec 1943 r,

Ilość4 219 egzemplarzy

ausf J: 2 616 egzemplarzy (z czego 1 067 z armatą L/60 kal. 50 mm)

ausf L: 653 egzemplarze

ausf M: 250 egzemplarzy

ausf N: 663 egzemplarze (+37 przebudowanych)

Załoga5 osób
Masaausf J-M: 22,3 tony

ausf N: 23 tony

Nacisk na gruntausf J:  kg/cm²

ausf L:  kg/cm²

ausf M:  kg/cm²

ausf N:  kg/cm²

Wymiaryausf J: Długość – 6,41 m; szerokość – 2,95 m; wysokość – 2,51 m

ausf N: Długość – 5,52 m; szerokość – 2,95 m; wysokość – 2,51 m

Napęd12-cylindrowy, chłodzony cieczą silnik benzynowy Maybach HL 120 TRM o mocy 300 KM przy 3000 obr/min
Moc jednostkowaausf J: 13,5 KM/t

ausf III N: 13 KM/t

Pojemność zbiorników320 litrów
Spalanie na 100 kmDroga:

190 litrów

Teren:

320 litrów

PrędkośćDroga:

40 km/h

Teren:

km/h

ZasięgDroga:

170 kilometrów

Teren:

100 kilometrów

Uzbrojenieausf J: armata KwK 38 L/42 kal. 50 mm + 2 km MG 34 kal. 7,92 mm

lub armata KwK 39 L/60 kal. 50 mm + 2 km MG 34 kal. 7,92 mm

ausf L-M: armata KwK 39 L/60 kal. 50 mm + 2 km MG 34 kal. 7,92 mm

ausf N: armata KwK 37 L/24 kal. 75 mm + 2 km MG 34 kal. 7,92 mm

Pancerz kadłubaausf J: Przód: 50 mm (70°-80°); Boki: 30 mm; Tył: 50 mm; Góra: 18 mm;

Spód: 30 mm

ausf L: Przód: 50+20 mm (70°-80°); Boki: 30 mm; Tył: 50 mm; Góra: 18 mm;

Spód: 30 mm

ausf M: Przód: 50+20 mm (70°-80°); Boki: 30 mm; Tył: 50 mm; Góra: 18 mm;

Spód: 30 mm

ausf N: Przód: 50+20 mm (70°-80°); Boki: 30 mm; Tył: 50 mm; Góra: 18 mm;

Spód: 30 mm

Pancerz wieżyausf J: Przód: 50 mm (75°); Boki: 30 mm; Tył: 30 mm; Góra: 10 mm;

Jarzmo: 50 mm

ausf L: Przód: 57 +20 mm (75°); Boki: 30 mm; Tył: 30 mm; Góra: 10 mm;

Jarzmo: 50 mm

ausf M: Przód: 57+20 mm (75°); Boki: 30 mm; Tył: 30 mm; Góra: 10 mm;

Jarzmo: 50 mm

ausf N: Przód: 57+20 mm (75°); Boki: 30 mm; Tył: 30 mm; Góra: 10 mm;

Jarzmo: 50 mm

Pokonywanie przeszkód terenowychŚciany: 60 mm

Wzniesienia: 30°

Brody: 80 cm

Rowy: 220 cm

 

 

Pzkpfw III z „długolufową” armatą – podsumowanie

Czołg Pzkpfw III w wersjach z armatą L/60 powstał jako przeciwwaga dla sowieckich czołgów T-34 i KW. O ile pociski ppanc. PzGr  z działa kal. 37 mm z odległości 500 m mogły przebić pancerz grubości tylko 29 mm, a z „krótkolufowej pięćdziesiątki” 43 mm, to już z działa KwK 39 L/60 kal. 5 cm było to 57 mm. Jednym słowem, różnica duża. T-34 można było zniszczyć z takiej odległości.

Wyprodukowano łącznie 4182 czołgów Pzkpfw III w wersjach J-N, z czego 1549 było jeszcze z „krótkolufową” armatą kal. 50 mm, 663 z armatą kal. 75 mm a reszta z długolufową armatą kal. 50 mm.

To tyle na dzisiaj. Jakie masz wrażenia po przeczytaniu tego artykułu? Podziel się nimi w komentarzu na dole strony. W następnym artykule będzie małe podsumowanie o czołgu Pzkpfw III.

 

Źródła wiedzy:

  1. Wydawnictwo Militaria nr 10: J. Ledwoch, Z. Borawski „Panzer III”
  2. achtungpanzer.com
  3. tanks-encyklopedia.com

 

Do usłyszenia po następnym razem

Damian Jarzyna Czołgi Świata
Damian Jarzyna
autor bloga

 

Teraz kliknij w poniższy link „Pobierz za darmo” aby pobrać fragment mojego ebooka

 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę kliknij w przycisk „Lubię to” i udostępnij go znajomym na Facebooku lub na forum z tematyki militarnej, np.

  • http://forum.militarium.net,
  • http://www.serwis-militarny.net/forum,
  • http://www.forum.militarni.pl,
  • http://www.historycy.org

lub innym, na którym się udzielasz – oni też mogą chcieć go przeczytać. Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.