7TP – najlepszy polski czołg z kampanii wrześniowej

Witaj w moim nowym artykule, w którym dowiesz się wszystkiego o polskim czołgu lekkim 7TP – najlepszym naszym czołgu z kampanii wrześniowej. Był on zmodernizowaną wersją brytyjskiego czołgu lekkiego Vickers Mk E, uzbrojoną w działo kal. 37 mm + 1 kar. masz. lub rzadziej w 2 kar. masz.. Dorównywał niemieckim czołgom Panzer III, a przewyższał Panzer I i Panzer II. Dziś zajmiemy się opisem konstrukcji tej maszyny jak i historią powstania. Zapraszam Cię do lektury…

7TP najlepszy polski czołg kampanii wrześniowej 1939 rok
Czołg lekki 7TP był najlepszym polskim czołgiem z kampanii wrześniowej. Wyprodukowano 139 egzemplarzy. zdj. derela.pl

 

7TP – historia powstania czołgu

Polacy kupili w 1931 roku w Wielkiej Brytanii 38 czołgów lekkich Vickers Mk E (o masie 7 ton) i postanowili wykorzystać je do stworzenia własnej nowoczesnej maszyny. Zadania tego podjęło się Biuro Studiów Państwowych Zakładów Inżynierii – projekt na początku nazywano „Czołg Bojowy wz. 31”, potem zmieniono na VAU-33. Polacy chcieli napędzać czołg wysokoprężnym silnikiem Saurer BLDb o mocy 100 KM, który miał zużywać trudnopalny olej napędowy (miało to duże znaczenie na polu walki).

W sierpniu 1934 roku do prób przekazano pierwszy prototyp nowej maszyny, która otrzymała ostateczną nazwę 7TP (7-Tonowy Polski). W jego konstrukcji użyto wiele elementów z angielskiego odpowiednika – takie same było podwozie, zawieszenie, gąsienice, przód i środek kadłuba oraz wieże dla wersji dwuwieżowej. Jedynie zastosowanie silnika wysokoprężnego – co było bardzo nowatorskie w tamtym czasie – wymusiło na polskich inżynierach zmianę tylnej części kadłuba.

 

7TP – produkcja czołgu

Wojsko Polskie 18 marca 1935 roku złożyło zamówienie na pierwsze 22 czołgi 7TP, jeszcze w wersji dwuwieżowej. Miały wieże wzorowane na angielskim poprzedniku, ale z używanymi w Wojsku Polskim kar. masz. Browning kal. 7,92 mm. Maszyny przekazano polskim czołgistom 25 marca następnego roku.

17 lutego 1936 roku Polacy zamówili kolejne 18 egzemplarze , które miały już posiadać armatę kal. 37 mm, jednak tą partię czołgów stworzono jeszcze jako dwuwieżową i dopiero 2 lata później przebudowano do standardu jednowieżowego.

Produkcja czołgów z armatą kal. 37 mm została podjęta w drugiej połowie 1937 roku. W przeddzień niemieckiej agresji na Polskę  w 1939 roku dysponowaliśmy jedynie 139 egzemplarzami tej bardzo dobrej maszyny. Jeszcze latem tego samego roku trwała produkcja kolejnej partii 100 nowych egzemplarzy, które według planów, miały być ukończone w następnym roku.

 

7TP – opis konstrukcji czołgu (wersja jednowieżowa)

7TP – KADŁUB

był w całości wykonany z walcowanych płyt pancernych, łączonych stożkowymi śrubami ze stalowym szkieletem. Kadłub dzielił się na 3 przedziały: kierowania z przodu, bojowy w środku i silnikowy z tyłu. Wymiary czołgu to: długość 4,75 mm, szerokość 2,40 m, wysokość 2,27 m, prześwit, 0,38 m.

Grubość pancerza wahała się między

  • 17 mm z przodu kadłuba
  • 13-17 mm po bokach
  • 10 mm z góry i z tyłu
  • 5-10 mm z dołu

Masa bojowa czołgu wynosiła 9,9 tony w wersji jednowieżowej z radiostacją i 9,4 tony w wersji dwuwieżowej.

 

7TP – WIEŻA

umieszczona była niesymetrycznie, po lewej stronie kadłuba. Miała kształt stożka o podstawie okrągłej. Tworzyły ją gięte blachy pancerne, przykręcane wkrętami do stalowego szkieletu. W płycie czołowej było wspólne jarzmo dla działa i kar. masz. Grubość pancerza wynosiła 15 mm, tylko góra była cieńsza – miała grubość 10 mm.

7TP - polski czołg lekki
Czołg napędzany był przez 6-cylindrowy, chłodzony cieczą silnik wysokoprężny Saurer-Diesel VBLDb o mocy 110 KM, który pozwalał na osiągnięcie prędkości maksymalnej 32 km/h. zdj. pinterest.com

 

7TP – NAPĘD

czołg napędzał 6-cylindrowy, chłodzony cieczą silnik wysokoprężny Saurer-Diesel VBLDb o mocy 110 KM, który pozwalał na osiągnięcie prędkości maksymalnej 32 km/h. Łączna pojemność zbiorników paliwa wynosiła 130 dm³ ropy naftowej lub oleju gazowego. Pozwalało to załodze przejechać ok. 150 km.

 

7TP – PODWOZIE

składało się z 16 podwójnych stalowych kół jezdnych z bandażami gumowymi, pary kół napędowych z przodu oraz z pary kół i mechanizmu napinającego z tyłu. Koła jezdne zawieszono parami na wózkach nośnych, które z kolei same były zawieszone parami – jeden na płaskich resorach, a drugi na wahaczu łączącym wózek i wyciągnik rury nośnej, wystającej z kadłuba. Górna część gąsienicy opierała się na 4 kołach podtrzymujących. Szerokość gąsienic wynosiła 267 mm.

 

7TP – UZBROJENIE

składało się z armaty ppanc Bofors wz. 37 kal. 37 mm i sprzężonego z nią ckm Browning wz.30 kal. 7,92 mm. Zapas przewożonych pocisków do działa wynosił 80 sztuk, a do ckm 3960 sztuk. Strzelaniem zajmował się dowódca czołgu.

 

7TP – ZAŁOGA

składała się z 3 osób. Z przodu kadłuba, po jego prawej stronie, siedział kierowca-mechanik. Dowódca miał swoje stanowisko w wieży, po lewej stronie działa i pełnił też rolę celowniczego. Dysponował celownikiem peryskopowym wz. 37 i radiostacją krótkofalową 2N/C. Ładowniczy siedział po prawej stronie i posiadał do swojej dyspozycji obrotowy peryskop odwracalny.

 

7TP – wersja dwuwieżowa czołgu

Jak sama nazwa wskazuje, różniła się tym, że miała 2 wieże zamiast 1. Mieściły się w nich 2 karabiny maszynowe Browning wz. 30 kal. 7,92 mm. Łącznie wyprodukowano 38 egzemplarzy Dwuwieżowych 7TP w takim układzie, z czego, do rozpoczęcia kampanii wrześniowej w 1939 roku, większość z nich przerobiono do jednowieżowego standardu.

 

7TP – inne pojazdy na jego podwoziu

Jednocześnie z projektem czołgu lekkiego, Polacy planowali zbudować gąsienicowy ciągnik artyleryjski, w którego konstruowaniu wykorzystano m.in. zawieszenie, gąsienice i przekładnie czołgu Vickers E. Ciągnik ten, który oznaczono potem jako C7P, miał służyć do holowania przyczep z moździerzami i działami ciężkimi. Jego prototypy testowano w 1934 roku i po udanych próbach uruchomiono produkcję seryjną.

Polacy opracowali też specjalną platformę kolejową, nieprodukowaną jednak seryjnie, która była napędzana przez silnik czołgu i miała wchodzić w skład polskich pociągów pancernych.

W 1938 roku w Państwowych Zakładach Inżynierii rozpoczęto prace nad zmodernizowaniem czołgu 7TP. Planowano wymianę jednostki napędowej na silnik wysokoprężny Saurer CT1D lub nowej, polskiej konstrukcji. Silniki te były lżejsze, co pozwalało na pogrubienie pancerza. Oba nowe silniki miały też mniejszy rozmiar, co pozwalało na powiększenie przedziału bojowego załogi, zwiększając tym samym komfort użytkowania. Nowa maszyna, oznaczona jako 9TP miała być produkowana od 1940 roku.

 

7TP – podsumowanie

Czołg lekki 7TP był pierwszym polskim wozem bojowym, który mógł konkurować na polu walki z niemieckimi i radzieckimi maszynami. Jego armata kal. 37 mm mogła zniszczyć każdy ówczesny czołg przeciwnika na dystansie 600 metrów, co w pełni wystarczało do skutecznej walki. Polacy, jako pierwsi na świecie, wykorzystali w masowej produkcji silniki wysokoprężne, dając nową jakość w dziedzinie wojsk pancernych.

Niestety, w czasie kampanii wrześniowej mieliśmy na etacie jedynie ok. 150 maszyn tego typu i nie mogły one zmienić niekorzystnego stosunku sił pancernych. III Rzesza dysponowała w tym czasie ponad 2800 czołgami, w większości o podobnych możliwościach bojowych.

 

7TP (7TP Polish Tank) autor filmiku Pathe1939

 

Produkcjalata 1935-1939
Ilość132-136 egzemplarzy (110 jednowieżowych + 22 dwuwieżowych)
Załoga3 osoby
Masa9,9 tony (jednowieżowy);   9,4 tony (dwuwieżowy)
Nacisk na grunt0,6 kg/cm²
Wymiarydługość – 4,56 m; szerokość – 2,43 m; wysokość – 2,30 m
Napęd6-cylindrowy, rzędowy silnik wysokoprężny Saurer CT1D (PZInż. 155) o mocy 100 KM przy 1800 obr./min
Moc jednostkowa11,1 KM/t
Pojemność zbiorników130 litrów
Spalanie na 100 kmDroga:

87 litrów

Teren:
PrędkośćDroga:

37 km/h

 

Teren:
ZasięgDroga:

150 kilometrów

Teren:

130 kilometrów

Uzbrojeniewersja jednowieżowa
1 armata czołgowa Bofors wz. 37 kal. 37 mm (zapas amunicji – 80 szt.) + 1 karabin maszynowy wz. 30 kal. 7,92 mmwersja dwuwieżowa
2 karabiny maszynowe wz. 30 kal. 7,92 mm (zapas amunicji – 6000 szt.)
Pancerz kadłubaprzód: 17 mm; boki: 13 mm tył: 13 mm; góra: 10 mm; spód: 5 mm
Pancerz wieżyprzód: 17 mm; boki: 15 mm tył: 15 mm; góra: 10 mm

 

To wszystko na dzisiaj, jeżeli chodzi o opis konstrukcji polskiego czołgu lekkiego 7TP. Jak Ci się podobał artykuł? Czy masz coś do dodania na temat naszego najlepszego czołgu kampanii wrześniowej? Zostaw komentarz pod artykułem.

 

Do zobaczenia następnym razem

Damian Jarzyna Czołgi Świata
Damian Jarzyna
autor bloga

 

Kliknij teraz w poniższy przycisk „Pobierz za darmo” aby odebrać fragment ebooka

 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę kliknij w przycisk „Lubię to” i udostępnij go znajomym na Facebooku lub na forum z tematyki militarnej, np.

  • http://forum.militarium.net,
  • http://www.serwis-militarny.net/forum,
  • http://www.forum.militarni.pl,
  • http://www.historycy.org

lub innym, na którym się udzielasz – oni też mogą chcieć go przeczytać. Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.