M24 Chaffee – amerykański czołg lekki

M24 Chaffee był następcą przestarzałego już w 1943 roku czołgu lekkiego M3 Stuart. Miał lepsze uzbrojenie i pancerz oraz nowatorskie zawieszenie. Był tak dobry, że w wielu krajach służył aż do lat 80-tych XX wieku. Zapraszam do lektury…

M24 Chaffee - amerykański czołg lekki
M24 Chaffee był uzbrojony w potężną, jak na czołg lekki II wojny światowej armatę kal. 75 mm. zdj. armyhistory.org

 

M24 Chaffee – historia powstania

W styczni 1941 roku w amerykańskiej armii rozpoczęto myśleć nad kolejnym czołgiem lekkim, który miałby masę do 14 ton, pancerz do 38 mm i uzbrojony w armatę kal. 37 mm. Nowością było zastosowanie żyroskopowego stabilizatora armaty. Już w lutym w Rock Island Arsenal rozpoczęto budowę dwóch różnych prototypów, oznaczonych jako T7 i T7E1. Ten pierwszy miał mieć kadłub spawany, odlewaną wieżę, automatyczną skrzynie biegów i indywidualne zawieszenie dla każdego z kół jezdnych. Z kolei drugi prototyp miał mieć kadłub nitowany, wieże z jednolitych płyt pancernych, mechaniczną skrzynię biegów i zawieszenie z poziomymi sprężynami dla dwóch sąsiadujących kół.

W połowie lipca 1941 roku inspekcja wykazała, że oba prototypy ważą 16 ton, czyli o dwie tony za dużo. Dlatego też Komisja Uzbrojenia nakazała dalsze prace. Pojawiały się kolejne prototypy, wśród nich T7E2, z armatą kal. 57 mm. Miał on nowy, odlewany kadłub, niższy o 18 cm, ale szerszy o 38 cm i miał masę już 26 ton. Gdy jeszcze stworzono prototyp z armatą kal. 75 mm, masa wzrosła aż do 29 ton. Czyli zamiast czołgu lekkiego pojawił się czołg średni, który konkurować miał z czołgiem M4 Sherman. Jak wiadomo zdecydowano w Ameryce o produkcji lepszego M4.

Pomimo fiaska przy wcześniejszych pracach, Departament uzbrojenia nadal potrzebował czołgu lekkiego. Teraz nad tym zagadnieniem pochyliły się zakłady Cadillac. Chcieli oni połączyć najlepsze cechy wcześniejszych prototypów – tak powstał T24. Miał on nową, lżejszą armatę kal. 75 mm (używaną w bombowcu B-25 Mitchell), masę 18 ton i całkowicie nowe zawieszenie na drążkach skrętnych.

Po próbach w październiku 1942 roku, które okazały się bardzo dobre, został on przyjęty do produkcji jako M24. Produkcja rozpoczęła się w marcu 1943 roku w zakładach Cadillaca i Masseya-Harrisa. Łącznie wyprodukowano 4 731 egzemplarzy. Pierwsze dostawy do amerykańskiej armii dotarły pod koniec 1944 roku. Brytyjczycy, którzy mieli zamiłowanie do dawania nazw amerykańskim wozom bojowym, nazwali go M24 Chaffee, od nazwiska zmarłego w 1941 roku amerykańskiego generała Adny Chaffee Jr – dowódcy amerykańskich wojsk pancernych.

 

M24 Chaffee – opis konstrukcji

M24 CHAFFEE – KADŁUB

był całkowicie spawany z odlewów i płyt walcowanych. Składał się z 2 przedziałów: kierowania i bojowego z przodu oraz silnikowego z tyłu. Przedział silnikowy oddzielony był od przedziału bojowego zaporą przeciwogniową. Grubość pancerza wynosiła:

  • 25 mm z przodu
  • 19-25 mm po bokach
  • 19 mm z tyłu
  • 13 mm z góry
  • 13 mm z dołu

W przedniej części kadłuba po prawej stronie znajdowało się jarzmo karabinu maszynowego. który obsługiwał asystent kierowcy. Masa bojowa czołgu M24 Chaffee wynosiła 18,4 tony.

 

M24 CHAFFEE – WIEŻA

znajdowało się główne uzbrojenie czołgu – armata kal. 75 mm oraz sprzężony z nią km kal. 7,62 mm. Na wieży był zamontowany przeciwlotniczy wkm kal. 12,7 mm. Znajdowało się tam miejsce dla 3 osób z załogi. Obracana była za pomocą silnika elektrycznego lub – w razie awarii – ręcznie. Czas pełnego obrotu wynosił 15 sekund.

 

M24 CHAFFEE – PODWOZIE

składało się w każdej gąsienicy z 5 kół jezdnych + koła napędowego z przodu + koła napinającego z tyłu. Koła jezdne były zawieszone na drążkach skrętnych. Górną część gąsienicy podtrzymywały 3 podwójne rolki. Szerokość gąsienicy wynosiła 285 mm

 

M24 CHAFFEE – NAPĘD

stanowiły dwa 8-cylindrowe, rzędowe, chłodzone powietrzem silniki gaźnikowe Cadillac Twin 44T24 o łącznej mocy 220 KM przy 3400 obr/min. Pozwalał on na osiąganie prędkości maksymalnej 56km/h podczas jazdy po drogach i do 40 km/h przy jeździe w terenie.

Łączna pojemność zbiorników paliwa wynosiła 420 litrów. Pozwalało to na przejechanie 160 kilometrów podczas jazdy po drodze.

 

M24 CHAFFEE – UZBROJENIE

stanowiła stabilizowana pionowo armata M6 kal. 75 mm. Kąt uniesienia armaty wynosił od -10º do +15º.

Stosowano kilka rodzajów pocisków:

PociskMasaPrędkość początkowaPrzebijalność pancerza (w mm) ustawionego pod kątem 90°
100 m500 m1000 m1500 m2000 m
M72 – przeciwpancerny6,3 kg619 m/s88 mm78 mm67 mm57 mm49 mm
M61 – przeciwpancerny (APCBC)6,8 kg6,18 m/s101 mm90 mm78 mm68 mm59 mm
M48 – odłamkowo-burzący6,3 kg463 m/s10 mm

Do obrony przed piechotą przeciwnika służyły 3 karabiny maszynowe – jeden przeciwlotniczy wielkokalibrowy karabin maszynowy M2HB kal. 12,7 mm, umieszczony na wieży oraz 2 karabiny maszynowe M1919A4 kal. 7,62 mm – jeden sprzężony w wieży z armatą, drugi w kadłubie po prawej stronie. Zapas amunicji do armaty wynosił 48 pocisków, do karabinu maszynowego kal. 12,7 mm – 440 naboi, a do karabinu maszynowego kal. 7,62 mm – 3 750 naboi.

M24 Chaffee - czołg lekki USA z II wojny światowej
Wyprodukowano łącznie 4 731 egzemplarzy czołgu M24 Chaffee. zdj. armyhistory.org

 

M24 CHAFFEE – ZAŁOGA

składała się z 5 osób: kierowcy, asystenta kierowcy, celowniczego, ładowniczego i dowódcy. Kierowca siedział z przodu kadłuba, po lewej stronie. Po jego prawej stronie siedział asystent kierowcy, który obsługiwał karabin maszynowy umieszczony w kadłubie.

W wieży zajmowali stanowiska 3 pozostali załoganci. Celowniczy z lewej strony armaty, ładowniczy z prawej strony a dowódca z tyłu.

 

M24 Chaffee – dane techniczno-taktyczne

Produkcjakwiecień 1944 roku – sierpień 1945 roku
Ilość4731 egzemplarzy
Załoga5 osób
Masa18,4 tony
Nacisk na grunt0,79 kg/cm²
Wymiarydługość 5,56 m (kadłub 5,03 m) szerokość 3,00 m wysokość 2,77 m
Napęddwa 8-cylindrowe, rzędowe, chłodzone powietrzem silniki gaźnikowe Cadillac Twin 44T24 o łącznej mocy 220 KM przy 3400 obr/min
Moc jednostkowa10,9 KM/t
Pojemność zbiorników420 litrów
Spalanie na 100 kmDroga:

260 litrów

Teren: litrów
PrędkośćDroga:

56 km/h

Teren:

25-40 km/h

ZasięgDroga:

160 kilometrów

Teren:

kilometrów

Uzbrojeniearmata M6 kal. 75 mm + 1wkim M2HB kal. 12,7 mm + 2 km M1919A4 kal. 7,62 mm
Pancerz kadłubaPrzód 25 mm (45° – 60°) boki 19-25 mm (12°) tył 19 mm góra 13 mm dno 13 mm
Pancerz wieżyPrzód 38 mm (0° – 60°) boki 25 mm tył 25 mm góra 13 mm jarzmo armaty 38 mm
Pokonywane przeszkodyWzniesienia: 30º

ściana pionowa: 100 cm

brody: 100 cm

rowy i okopy: 250 cm

Źródła wiedzy:

  1. tanks-encyclopedia.com
  2. afvdb.50megs.com
  3. warthunder.com
  4. Andrzej Zasieczny „Czołgi II wojny światowej”

 

Pozdrawiam serdecznie i do zobaczenia następnym razem.

Damian Jarzyna Czołgi Świata
Damian Jarzyna
autor bloga

 

Kliknij teraz w przycisk „Pobierz za darmo” aby otrzymać fragment mojego ebooka

 

PS. Jeżeli spodobał ci się ten artykuł, to proszę

  1. kliknij w przycisk „Lubię to” i
  2. udostępnij go znajomym na Facebooku lub
  3. udostępnij go na forum z tematyki militarnej, np. http://forum.militarium.net, http://www.serwis-militarny.net/forum, http://www.forum.militarni.pl, http://www.historycy.org
  4. skomentuj go poniżej
  5. wesprzyj mnie na patronite

Znacznie poprawi to pozycje mojego bloga w wyszukiwarce Google i da mi motywacje do dalszej pracy i prowadzenia tego bloga.